Thực hiện quy định của Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025; Nghị định số 79/2025/NĐ-CP ngày 01/4/2025 của Chính phủ về kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa và xử lý văn bản quy phạm pháp luật; Nghị định số 78/2025/NĐ-CP ngày 01/04/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 187/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025;

Sở Tài chính truyền thông dự thảo Nghị quyết của HĐND tỉnh ban hành nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn đầu tư công nguồn ngân sách địa phương giai đoạn 2026-2030, như sau:

1. Sự cần thiết ban hành văn bản

1.1 Cơ sở pháp lý

- Tại khoản 3 Điều 51 Luật Đầu tư công năm 2024 quy định nguyên tắc lập kế hoạch đầu tư công trung hạn và hằng năm như sau: “Việc phân bổ vốn đầu tư công phải tuân thủ nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn đầu tư công trong từng giai đoạn đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.”

- Theo quy định tại điểm g khoản 9 Điều 31 Luật Ngân sách nhà nước, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh có nhiệm vụ, quyền hạn “Quyết định nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ ngân sách của ngân sách địa phương”.

- Theo quy định tại khoản 2 Điều 6 Quyết định số     /QĐ-TTg ngày    /2026 của Thủ tướng Chính phủ “Căn cứ các nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước giai đoạn 2026-2030 quy định tại Quyết định này, khả năng tài chính và đặc điểm tình hình của địa phương, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trình Hội đồng nhân dân cấp tỉnh ban hành nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ vốn đầu tư công nguồn ngân sách địa phương giai đoạn 2026-2030”.

1.2. Cơ sở thực tiễn

- Nghị quyết số 144/2020/NQ-HĐND ngày 30/10/2020 của Hội đồng nhân dân tỉnh được ban hành trên cơ sở các quy định của Luật Đầu tư công, Luật Ngân sách nhà nước và Quyết định số 26/2020/QĐ-TTg ngày 14/9/2020 của Thủ tướng Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Nghị quyết số 973/2020/UBTVQH14 ngày 08/7/2020 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ vốn đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước giai đoạn 2021–2025. Đến nay, Quyết định số 26/2020/QĐ-TTg hết hiệu lực khi kết thúc các năm ngân sách giai đoạn 2021-2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số    /QĐ-TTg ngày     /2026 quy định chi tiết thi hành một số điều của Nghị quyết số 70/2025/UBTVQH15 ngày 07/2/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về các nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ vốn đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước giai đoạn 2026-2030 được sửa đổi, bổ sung một số điều tại Nghị quyết số …./2026/UBTVQH15 ngày …/1/2026 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Tại Nghị quyết số 1680/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết nghị sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Sơn La năm 2025; chính quyền cấp xã sau sắp xếp chính thức đi vào hoạt động kể từ ngày 01/7/2025. Trong tình hình mới, quan điểm, định hướng, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, các xã, phường giai đoạn 2026-2030 và nguyên tắc, tiêu chí, căn cứ tính điểm có sự thay đổi cần cập nhật, đảm bảo phù hợp với định hướng phân bổ nguồn vốn đầu tư công, kịp thời cụ thể hóa các chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước. Do đó cơ bản toàn bộ phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, nội dung của Nghị quyết số 144/2020/NQ-HĐND ngày 30/10/2020 đã thay đổi.

- Qua 05 năm tổ chức thực hiện, Nghị quyết số 144/2020/NQ-HĐND đã phát huy hiệu quả tích cực; các nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ vốn đầu tư công được xây dựng và thực hiện đúng quy định của Luật Ngân sách nhà nước, bảo đảm chủ trương đẩy mạnh phân cấp của Trung ương, phù hợp với hướng dẫn của các bộ, ngành Trung ương; góp phần tạo sự thống nhất trong quản lý nhà nước về đầu tư công, nâng cao tính minh bạch, công khai trong phân bổ vốn, nhất là đối với các nguồn vốn phân cấp cho ngân sách cấp huyện. Việc phân bổ vốn đầu tư cơ bản bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội chung của tỉnh với việc ưu tiên hỗ trợ các địa phương có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, qua đó góp phần thu hẹp dần khoảng cách phát triển giữa các địa phương, cải thiện đời sống Nhân dân và giữ vững quốc phòng - an ninh trên địa bàn tỉnh.

Mặt khác, toàn tỉnh có 75 xã, phường có nhu cầu đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng kinh tế - xã hội rất lớn, đa dạng về ngành, lĩnh vực, quy mô và tính chất, nếu toàn bộ phân bổ, quản lý vốn đầu tư công tập trung ở cấp tỉnh, khó khăn cho công tác theo dõi, quản lý và kịp thời bố trí vốn cho các dự án trên địa bàn từng xã, phường. Trong giai đoạn tới, các xã tiếp tục triển khai thực hiện các dự án thuộc các Chương trình mục tiêu quốc gia và phải bố trí vốn đối ứng từ ngân sách cấp xã cho nhiệm vụ chi đầu tư; tuy nhiên, cấp xã hiện nay hầu như thu ngân sách rất thấp, không đủ khả năng tự cân đối nhiệm vụ chi đầu tư. Do vậy, cần tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý đầu tư công, phân bổ nguồn vốn đầu tư theo nguyên tắc, tiêu chí và định mức phù hợp cho cấp xã, nhằm tạo điều kiện để cấp xã chủ động, linh hoạt trong cân đối và bố trí vốn đầu tư hạ tầng cơ sở.

- Theo quy định tại khoản 1 và khoản 4 Điều 8 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật:

“1. Văn bản quy phạm pháp luật chỉ được sửa đổi, bổ sung, thay thế bằng văn bản quy phạm pháp luật của chính cơ quan, người có thẩm quyền đã ban hành văn bản đó hoặc bị đình chỉ việc thi hành bằng văn bản của cơ quan, người có thẩm quyền, trừ trường hợp quy định tại điểm a và điểm b khoản 2 Điều 54 của Luật này hoặc luật, nghị quyết của Quốc hội có quy định khác.

4. Ban hành văn bản quy phạm pháp luật thay thế văn bản quy phạm pháp luật hiện hành thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Thay đổi cơ bản chính sách, phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng;

b) Sửa đổi, bổ sung về nội dung quá một phần hai tổng số điều”.

Từ các lý do nêu trên, việc ban hành Nghị quyết về nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ vốn đầu tư công nguồn ngân sách địa phương cân đối giai đoạn 2026-2030 của tỉnh Sơn La (thay thế Nghị quyết số 144/2020/NQ-HĐND) là cần thiết và đúng thẩm quyền.

2. Nội dung cơ bản của nghị quyết bao gồm:

Dự thảo Nghị quyết gồm 03 Điều, cụ thể:

Điều 1. Ban hành nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn đầu tư công nguồn ngân sách địa phương giai đoạn 2026-2030

1. Phạm vi điều chỉnh

2. Đối tượng áp dụng

3. Ngành, lĩnh vực sử dụng vốn đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước giai đoạn 2026-2030

4. Nguyên tắc phân bổ vốn đầu tư công nguồn ngân sách địa phương giai đoạn 2026-2030

5. Tiêu chí, định mức phân bổ vốn đầu tư công nguồn ngân sách địa phương

- Nguồn bổ sung cân đối ngân sách địa phương

- Nguồn thu xổ số kiến thiết

- Nguồn vốn ngân sách cấp tỉnh chi đầu tư phát triển

- Nguồn thu tiền sử dụng đất

- Nguồn bội chi ngân sách địa phương

- Nguồn tăng thu, tiết kiệm chi.

- Nguồn ngân sách địa phương khác

6. Tiêu chí, định mức phân bổ nguồn bổ sung cân đối ngân sách địa phương cho các xã, phường

- Tiêu chí phân bổ vốn phân cấp cho ngân sách cấp xã

+ Tiêu chí về dân số

+ Tiêu chí về trình độ phát triển

+ Tiêu chí về diện tích

+ Tiêu chí xã biên giới đất liền, số thôn/bản ĐBKK.

+ Tiêu chí bổ sung: Xã đặc biệt khó khăn khu vực III; Xã thuộc vùng đô thị trọng tâm: Vùng đô thị dọc QL6, Vùng đô thị phía Đông Nam gắn với khu du lịch quốc gia Mộc Châu, vùng đô thị gắn với vùng lòng hồ và lưu vực sông Đà, vùng đô thị vùng cao biên giới; Chiều dài đường biên giới quản lý.

- Xác định số điểm của từng tiêu chí

- Phương pháp tính định mức vốn phân bổ

Điều 2. Tổ chức thực hiện

- Giao UBND tỉnh tổ chức thực hiện Nghị quyết.

- Giao Thường trực HĐND, các Ban của HĐND và các đại biểu HĐND tỉnh giám sát việc thực hiện Nghị quyết.

Điều 3. Hiệu lực thi hành

          1. Nghị quyết này có hiệu lực thi hành kể từ ngày         tháng        năm 2026 và áp dụng cho các năm ngân sách giai đoạn 2026-2030.

          2. Kể từ ngày Nghị quyết này có hiệu lực thi hành, Nghị quyết số 144/2020/NQ-HĐND ngày 30/10/2020 của HĐND tỉnh ban hành nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn đầu tư công nguồn ngân sách địa phương giai đoạn 2021-2025 hết hiệu lực thi hành.

         (Có dự thảo kèm theo)

Tải về

Tải về

Tải về

Tải về